Enerji verimliliği günü

“Tasarruf”  okul yıllarımızda bizlere en çok aşılanan, bizlerde bulunması istenilen bir özellik tasarruflu olma.
Ne çok bu konuda sorulan atasözü ve özdeyişlerle ilgili kompozisyonlar yazmamız istendi bizlerden:

“Ak akça karagün içindir.”
“Ayağını yorganına göre uzat”
“Damlaya damlaya göl olur”
ve daha niceleri.

Bu öğretimin meyvelerini fazlasıyla verdiğini gözlemliyorum.
Günümüzde de öğretimde aynı içerikte yaklaşılmakta mıdır acaba bu önemli konulara?

Önemli gün ve haftalar bu öğretimin seçilmişleri. Olmazsa olmazların başında da enerji verimliliği haftası geliyor. Bu hafta Ocak ayının ikinci haftasında kutlanır değişik etkinliklerle. Eğitmenlerimizde bu konuda değişik konferans, sergi, yarışma, ödev v.b etkinliklerle günümüzde enerji kullanımının önemini  ve inceliklerini genç dimağlara öğretmeye çabalarlar. Bu konuda tüm kurum ve kuruluşlarımıza da görev düşmekte.

Tasarruf sözcüğünün, değişik anlamları sözlüklere bakıldığında görülebilir. Bu anlamlar sözlükte örnekleriyle birlikte:

“1 . bir şeyi istediği gibi kullanma yetkisi,
Kullanım örneği: Vücudum artık irademin tasarrufundan çıkmıştı.- Reşat Nuri Güntekin.
2 . (ekonomi konusunda) tutum.
3 . (ekonomi konusunda) para biriktirme, artırım.”

anlamlarında belirtiliyor.

Tabii ki enerji kullanımı konusunda tasarrufun, ilk anlamında kullanılması kesinlikle anlaşılmamalıdır. Yani “enerjiyi istediği gibi kullanma yetkisi, enerjiyi istediği gibi kullanım”.

İyi ki enerji tasarrufu deyince kimsenin aklına bu anlam değil de “enerjiyi tutumlu kullanma, enerjiyi artırarak kullanma” anlaşılıyor.

Deyim ve birleşik fiiller olarak araştırıldığında da, tasarruf etmek; bir malın iyesi olmak; onu istediği gibi kullanmak, para biriktirmek, bir şeyi dikkatli ve idareli kullanmak anlamlarına gelmektedir.
Yani enerji tasarruf etmek, enerjiyi dikkatli ve idareli kullanmak anlamına gelmelidir.
Yine deyim olarak bilinen “tasarrufun üstüne titremek” te, bir şeye veya kimseye sevgi, özen göstermek, anlamındadır. Edebiyattan kullanım örneği de bu sözlüklerde usta yazar Yakup Kadri Karaosmanoğlu’nun kullandığı bir tümce ile verilmekte: “Topu topu beş bin lirayı bulan bu tasarrufun üstüne titreyip durmaktaydı.”.
Ne güzel bir anlam olur, bu açıklama “enerji tasarrufuna” taşınsa: “enerji kullanımına sevgi, özen göstermek”

Bu bağlamda ve anlamda ne güzel özdeyişlerimiz oluşmuş, yılların birikimi olarak:
 
En ucuz enerji, tasarruf edilen enerjidir.
Üretimde süreklilik, enerjide tutumla olur.
Enerji daha güçlü atılımlar için birikimdir.
Gereksiz harcanan enerji, kaybedilen emektir.
Biriktirmekten sahip olunur.
Yaya gidilecek yere otomobille gitmeyelim
Ateş kış  gününün meyvasıdır.
Enerji savurganlığı bütçemizi eritir.
Enerji tasarrufu onu verimli kullanmaktır.
Enerji kaybı para kaybı demektir.
Enerji tasarrufu yarın geç olabilir.
Gereksiz harcanan enerji ekonomiye vurulan en büyük darbedir.

Bu özdeyişler tüm toplumumuz için enerji kullanımında bir yaşam biçimi olmak zorundadır.

Ezop’un “Kurbağaların güneşe karşı şikayetleri” masalının kıssadan hissesi çarpıcıdır. “Güneş zamanların birinde evlenmeye karar verir. Kurbağalar hiddet içinde gökyüzüne doğru hepbirlikte bağırırlar. Jüpiter bu gürültüden rahatsız olur ve kurbağalara bağırmalarının nedenini sorar. Kurbağalar bağırmalarının nedenini şöyle açıklarlar: Güneş bekarken bile yeterince kötüydü, ısısıyla bizim bataklıklarımızı kuruttu. Fakat, eğer o evlenipte doğacak diğer güneşlerin de babası olursa bizlerin hali ne olacak”.
Bakış açısı bir varlığın önemini, etkisini nasıl değiştirip etkileyebiliyor.
Enerji önemini giderek hissettiriyor. Öyle ki ve ne yazıktır ki “Bulunan enerji en ucuz enerjidir.” söyleminin geçerli olacağı dönemlere çok yaklaştık. Enerjiye bakış açımız hiç, ama hiç değişmemelidir.
Son söz: “Enerji tasarrufu, üretimde, konforumuzda ve iş gücümüzde herhangi bir azalma olmadan enerjiyi verimli kullanmak, israf etmemektir. Aynı işi daha az enerji kullanarak yapmaktır, yapabilmektir.”
Enerji tasarrufu bilinci yüksek bir toplum olma dilekleriyle, 13 Ocak 2010 Enerji verimliliği gününüz kutlu olsun.

Prof. Dr. Ali GÜNGÖR
Ege Üniversitesi
Mühendislik Fakültesi